از مهستی و سعدی تا خاکشیر؛ ۹۰۰ سال شوخیهای ممنوعه در شعر فارسی
کـ. *ونی که سفید و سرخ و بی مو باشد...
ای کـ *یر مرو به زیر کـ. *س اندر کـ. *ون....
چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن...
عاشق سینه چاک یعنی چه؟/ بچپو ن عشق پاک یعنی چه؟!
در صف شاعران دلیرم، من ک ونسپر کن که گَرْز ک یرم، من
جعفر موسوی بنامم و آل متخلص به خاکشیرم، من
فقه و اصول و حکمت و عرفان ز مولویست / در شعر من بغیر کـ *س و کـ *یر و کـ *ون مجوی
آخرای برنامه پشت صحنه هم داریم :*
معرف خاکشیر
تا مرا عمر در جهان باشد / این عیان است و این بیان باشد
هر رباعی و قطعه و غزلم / یک کـ .س و کـ .یر و کـ .ون در آن باشد
شاعر و نویسنده این اثر طنز فقط روایتگر داستانی طنز است که جنبه انتقادی و آموزشی دارد.
این داستان با وجود ظاهر هجوآمیز و طنز رکیک، از نظر ادبی قوی و پر ازاستعاره است موضوعاتی که معمولاً به آنها پرداخته نمیشود به شکل طنزآمیز و جسورانه مطرح شده است.
این هجو ساختارشکنانه، نهتنها برای شوکآور بودن، بلکه برای نشان دادن تناقضات اجتماعی به کار رفته است.
منابع و مراجع خوانش :
1.
دیوان اشعار خاکشیر اصفهانی
نویسنده: سید جعفر موسوی
متخلص به خاکشیر
شاعر فکاهی سرای اصفهان
ملقب به شاعر عصر پپسی کولا
گرداورنده، ناشر و چاپخانه: ذکر نشده
سال چاپ: 1335
2.
لغت نامه ی دهخدا
تالیف: علی اکبر دهخدا
موسسه لغت نامه دهخدا
ناشر: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران
چاپ دوم از دوره جدید 1377
با همکاری انتشارات روزبه
تنظیم زیر نظر علامه دهخدا: احمد افشار شیرازی ، احمد بهمنیار، ابوالحسن شعرائی، دکتر محمد معین، جلال الدین همائی
3.
دیوان مهستی گنجوی
باهتمام و تصحیح و تحشیه: طاهری شهاب
چاپ سوم - تهران هزار و سیصد و چهل و هفت
چاپ بازرگانی ایران - انتشارات کتابخانه ابن سینا
به مقدمه عبدالرحمن فرامرزی
زندگینامه و تذکره به قلم میرعباس میرباقرزاده
و اسماعیل امیرخیزی
4.
فرهنگ فارسی
لغتنامه دو جلدی معین
دکتر محمد معین
انتشارات ادنا
گرداورنده عزیزالله علیزاده
چاپ پارس نوین
5.
کلیات سعدی
گستان، بوستان، غزلیّات، قصائد، قطعات، رسائل و هزلیّات
مصلح بن عبدلله سعدی
از روی قدیم ترین نسخه های موجود
به اهتمام محمد علی فروغی
انتشارات زوّار
تهران 1381
کتابخانه ملّی ایران
نوبت چاپ سوم 1385
حروفچینی قلم
چاپ خاشع
سید جعفر موسوی ملقب به خاکشیر اصفهانی (زاده ۱۳۰۰ قمری اصفهان- درگذشته ۲۶ ذی القعده ۱۳۷۵ قمری اصفهان) از شاعران اهل ایران در عهد قاجار و پهلوی است.
خاکشیر بسیار خوشاخلاق و محجوب بود و برخلاف محتوای اشعارش که هزل بود خودش انسانی بسیار باحیا بود. باوجود روحیه شوخطبع و این که هزل دستمایه آثار وی بودهاست، او هیچگاه شعری در هجو کسی نسرود. دیوان او در سال ۱۳۳۵ جمعآوری و چاپ شد.
خاکشیر در ۲۶ ذی قعده ۱۳۷۵ ق برابر با ۱۴ تیر ۱۳۳۵ خورشیدی درگذشت و آرامگاه وی در تکیه گلزار تخت فولاد اصفهان است.
این بلیل خوشالحان اصفهان و شاعر شیرینبیان، در سنهٔ ۱۳۰۰ قمری پا بَه عرصه ی وجود نهاده و در سن 75 سالگی دارِ فانی را وداع گفته و به دارِ باقی شتافته است.
در مقدمه دیوان وی آمده:
دیوان خاکشیر در سال ۱۳۳۵ شمسی در تهران به طبع رسیده، گرچه تمامی اشعار فکاهی او بدست ما نرسید ولی تا آنجائیکه مقدور بود سعی نمودیم اشعار او را که در دست مردم اصفهان پراکنده بود جمع آوری نموده و منتشر سازیم تا نام این شاعر فکاهی گوی هم مانند دیگر شاعران باقی و جاوید بماند.
درباره شاعر
شاعر شهیر و سخن سرای خوشتقریر، سید جعفر موسوی متخلص به خاکشیر در شوخ طبعی و لطیفهسرائی در میان شعرای فکاهی گوی گذشته و کنون نظیر و مانند ندارد.
شاعر نامبرده در بین اهل ذوق و ادب اصفهان بنام شاعرعصر پپسی کولا معروف و مشهور گردیده و نام و تخلص خود را بدین شرح بیان مینماید:
در صف شاعران دلیرم، من ک ونسپر کن که گَرْز ک یرم، من
جعفر موسوی بنامم و آل متخلص به خاکشیرم، من
از محاسن رفتار و محامد گفتار او، اینکه با چنین طبع نقاد و زبان وقاد ، درتمام ایام عمر خود، خاطری را از خود ناشاد نساخته و
با تیغ زبان که (حربه شاعران) است به هجای کسی نپرداخته است.
چنانکه از لابلای اشعار فکاحی و شیرین او برمیآید شاعر جدی، را با شوخی آمیخته و در قالب هزل و مطایبه ریخته تا مانند تخلصش (خاکشیر) به همه طبعی سازگار باشد.
ویدیو رو لایک و کانال رو سابسکرایب کنید لطفا
لینک کانال تلگرام👇🏻❤
https://t.me/Alef_Anahita
لینک اینستاگرام👇🏻❤
https://www.instagram.com/anahita_alef/
لینک توییتر/X👇🏻❤
https://x.com/Anahita_alef
آدرس ایمیل:
AnahitaAlefYT@gmail.com
لینک پلی لیست هزلیات
https://youtu.be/eCUjYThB3mU?si=4h5hO7_URddJzpVr
لینک پلی لیست شاهنامه خوانی
https://youtu.be/DAQIq59aShc?si=NRT4pdW9VqonDrJG
از لینک زیرمیتونید بقیه پلی لیستها رو ببینید
لینک صفحه پلی لیست ها در کانال
https://www.youtube.com/@anahitaalef/playlists
لینک پلی لیست قصه های ایرانی
https://youtu.be/vN86Dr6B5zk?si=mJsNcrn5tUEn5hEk
لینک پلی لیست آیین های ایرانی
https://youtu.be/3G6XG-9LCnw?si=qQWehbSXU8QRkITt
AnahitaAlefYT@gmail.com
https://t.me/Alef_Anahita
https://www.instagram.com/anahita_alef/
https://x.com/Anahita_alef
این ویدیو آموزشی است و با هدف آشنایی بیشتر با شعر شعرای پارسی زبان تهیه شده است.
This content is educational and aims to introduce Persian poets and great figures of Iranian literature.
The source and reference for the recited poem are provided in the caption.
